
正切和角公式
-
2023年3月4日发(作者:大气科学专业)两角和与差的正弦余弦正切公式之蔡仲巾千创作
教学目标
1.能根据两角差的余弦公式推导出两角和与差的正弦、余弦
公式,并灵活运用.(重点)
2.能利用两角和与差的正弦、余弦公式推导出两角和与差的
正切公式.(难点)
3.掌握两角和与差的正切公式及变形应用.(难点、易错点)
[基础·初探]
教材整理1两角和与差的余弦公式
阅读教材P128“思考”以下至“探究”以上内容,完成下列
问题.
名称简记符号公式使用条件
两角差的余弦公式
C(α-β)
cos(α-β)=cos
αcosβ+sinαsin
β
α,β∈R
两角和的余弦公式
C(α+β)
cos(α+β)=cos
αcosβ-sinαsinβ
α,β∈R
cos75°cos15°-sin75°sin15°的值等于________.
【解析】逆用两角和的余弦公式可得
cos75°cos15°-sin75°sin15°=cos(75°+15°)=
cos90°=0.
【答案】0
教材整理2两角和与差的正弦公式
阅读教材P128“探究”以下内容,完成下列问题.
1.公式
名称简记符号公式使用条件
两角和的正弦
S(α+β)
sin(α+β)=sinαcosβ+
cosαsinβ
α、β∈R
两角差的正弦S(α-β)
sin(α-β)=sinαcosβ-
cosαsinβ
α、β∈R
2.重要结论-辅助角公式
y=asinx+bcosx=a2+b2sin(x+θ)(a,b分歧时为
0),其中cosθ=
a
a2+b2
,sinθ=
b
a2+b2
.
判断(正确的打“√”,错误的打“×”)
(1)两角和与差的正弦、余弦公式中的角α,β是任意
的.()
(2)存在α,β∈R,使得sin(α-β)=sinα-sinβ成
立.()
(3)对于任意α,β∈R,sin(α+β)=sinα+sinβ都
不成立.()
(4)sin54°cos24°-sin36°sin24°=sin30°.()
解:(1)√.根据公式的推导过程可得.
(2)√.当α=45°,β=0°时,sin(α-β)=sinα-sin
β.
(3)×.当α=30°,β=-30°时,sin(α+β)=sinα
+sinβ成立.
(4)√.因为sin54°cos24°-sin36°sin24°
=sin54°cos24°-cos54°sin24°=sin(54°-24°)
=sin30°,故原式正确.
【答案】(1)√(2)√(3)×(4)√
教材整理3两角和与差的正切公式
阅读教材P129“探究”以下至“例3”以上内容,完成下列
问题.
名称简记符号公式使用条件
两角和的正切T(α+β)
tan(α+β)=
tanα+tanβ
1-tanαtanβ
α,β,α+β≠kπ+
π
2
(k∈Z)且tanα·tan
β≠1
两角差的正切
T(α-β)
tan(α-β)=
tanα-tanβ
1+tanαtanβ
α,β,α-β≠kπ+
π
2
(k∈Z)且tanα·tan
β≠-1
判断(正确的打“√”,错误的打“×”)
(1)存在α,β∈R,使tan(α+β)=tanα+tanβ成
立.()
(2)对任意α,β∈R,tan(α+β)=
tanα+tanβ
1-tanαtanβ
都成
立.()
(3)tan(α+β)=
tanα+tanβ
1-tanαtanβ
等价于tanα+tanβ=
tan(α+β)·(1-tanαtanβ).()
解:(1)√.当α=0,β=
π
3
时,tan(α+β)=tan
0+
π
3
=tan0+tan
π
3
,但一般情况下不成立.
(2)×.两角和的正切公式的适用范围是α,β,α+
β≠kπ+
π
2
(k∈Z).
(3)√.当α≠kπ+
π
2
(k∈Z),β≠kπ+
π
2
(k∈Z),α+
β≠kπ+
π
2
(k∈Z)时,由前一个式子两边同乘以1-tanαtan
β可得后一个式子.
【答案】(1)√(2)×(3)√
[小组合作型]
灵活应用和、差角公式化简三角函数式
(1)(2016·济宁高一检测)
sin47°-sin17°cos30°
cos17°
=()
A.-
3
2
B.-
1
2
C.
1
2
D.
3
2
(2)化简求值:
①
1+tan75°
1-tan75°
;
②sin(θ+75°)+cos(θ+45°)-3cos(θ+15°);
③(2016·遵义四中期末)tan20°+tan40°+3tan
20°·tan40°.
(1)化简求值应注意公式的逆用.
(2)对于非特殊角的三角函数式化简应转化为特殊角的三角函
数值.
解:(1)
sin47°-sin17°cos30°
cos17°
=
sin(17°+30°)-sin17°cos30°
cos17°
=
sin17°cos30°+cos17°sin30°-sin17°cos30°
cos17°
=
cos17°sin30°
cos17°
=sin30°=
1
2
.
【答案】C
(2)①原式=
tan45°+tan75°
1-tan45°tan75°
=tan(45°+75°)=tan120°=-3.
∴原式=-3.
②设α=θ+15°,
则原式=sin(α+60°)+cos(α+30°)-3cosα
=
1
2
sinα+
3
2
cosα
+
3
2
cosα-
1
2
sinα
-3cosα
=0.
∴原式=0.
③原式=tan60°(1-tan20°tan40°)+3tan
20°·tan40°=3.
∴原式=3.
1.公式T(α+β),T(α-β)是变形较多的两个公式,公
式中有tanα·tanβ,tanα+tanβ(或tanα-tanβ),
tan(α+β)(或tan(α-β)).三者知二可暗示出或求出第三
个.
2.化简过程中注意“1”与“tan
π
4
”、“3”与“tan
π
3
”、“
1
2
”与“cos
π
3
”等特殊数与特殊角的函数值之间的转
化.
[再练一题]
1.化简求值:
(1)cos61°cos16°+sin61°sin16°;
(2)sin13°cos17°+cos13°sin17°;
(3)
1+tan12°tan72°
tan12°-tan72°
.
解:(1)原式=cos(61°-16°)=cos45°=
2
2
.
(2)原式=sin(13°+17°)=sin30°=
1
2
.
(3)原式=
1+tan12°tan72°
tan12°-tan72°
=-
1
tan(72°-12°)
=-
3
3
.
给值求值
(2016·普宁高一检测)已知
π
4
<α<
3π
4
,0<β<
π
4
,
cos
π
4
+α
=-
3
5
,sin
3
4
π+β
=
5
13
,求sin(α+β)的值.
【导学号:00680069】
可先考虑拆角,π+α+β=
3
4
π+β
+
π
4
+α
,然后再
利用sin(α+β)=-sin(π+α+β)求值.
解:因为
π
4
<α<
3
4
π,所以
π
2
<
π
4
+α<π.
所以sin
π
4
+α
=1-cos2
π
4
+α
=
4
5
.
又因为0<β<
π
4
,
3
4
π<
3
4
π+β<π,
所以cos
3
4
π+β
=-1-sin2
3
4
π+β
=-
12
13
,
所以sin(α+β)=-sin(π+α+β)
=-sin
π
4
+α
+
3π
4
+β
=
-
sin
π
4
+α
cos
3
4
π+β
+cos
π
4
+α
sin
3π
4
+β
=-
4
5
×
-
12
13
+
-
3
5
×
5
13
=
63
65
.
1.本题属于给值求值问题,求解时,关键是从已知角间的关
系入手,分析出已知角和待求角的关系.如本题中巧用β=(α
+β)-α这一关系.
2.罕见角的变换为
(1)2α+β=(α+β)+α,2α-β=(α-β)+α;
(2)
α+β
2
=
α-
β
2
-
α
2
-β
,
α-β
2
=
α+
β
2
-
α
2
+β
;
(3)
π
4
+α
+
π
4
+β
=
π
2
+(α+β);
(4)
π
4
+α
+
π
4
-β
=
π
2
+(α-β).
[再练一题]
2.已知cosα=-
4
5
,α∈
π,
3π
2
,tanβ=-
1
3
,
β∈
π
2
,π
,求cos(α+β).
解:因为α∈
π,
3π
2
,
cosα=-
4
5
,所以sinα=-
3
5
.
因为β∈
π
2
,π
,tanβ=-
1
3
,
所以cosβ=-
310
10
,sinβ=
10
10
.
所以cos(α+β)=cosαcosβ-sinαsinβ
=-
4
5
×
-
310
10
-
-
3
5
×
10
10
=
310
10
.
给值求角
已知sinα=
5
5
,sinβ=
10
10
,且α,β为锐角,
求α+β的值.
sinα,sinβ→求cosα,cosβ→求cos(α+β)→
确定α+β的范围→求α+β的值
解:∵sinα=
5
5
,α为锐角,
∴cosα=1-sin2α=
2
5
5.
又sinβ=
10
10
,β为锐角,
∴cosβ=1-sin2β=
3
10
10.
∴cos(α+β)=cosαcosβ-sinαsinβ
=
25
5
×
310
10
-
5
5
×
10
10
=
2
2
.
又α,β∈
0,
π
2
,
∴0<α+β<π,
因此α+β=
π
4
.
1.求解该类问题常犯的错误是对角的范围讨论程度过大
(小),导致求出的角分歧题意或者漏解.
2.求角的大小,要解决两点:(1)确定所求角的范围,(2)求
角的某一三角函数值,特别是要根据角的范围确定取该角的哪一
种三角函数值.
[再练一题]
3.若把本例题的条件改为“α∈
0,
π
2
,β∈
-
π
2
,0
,
且cos(α-β)=
3
5
,sinβ=-
2
10
”,试求角α的大小.
解:∵α∈
0,
π
2
,β∈
-
π
2
,0
,∴α-β∈(0,π),
由cos(α-β)=
3
5
,知sin(α-β)=
4
5
.
由sinβ=-
2
10
,知cosβ=
72
10
.
∴sinα=sin[(α-β)+β]
=sin(α-β)cosβ+cos(α-β)sinβ
=
4
5
×
72
10
+
3
5
×
-
2
10
=
2
2
.
又α∈
0,
π
2
,∴α=
π
4
.
[探究共研型]
辅助角公式的应用
探究1函数y=sinx+cosx(x∈Z)的最大值为2对吗?为
什么?
【提示】分歧错误.因为sinx+cosx
=2
2
2
sinx+
2
2
cosx
=2
sinx·cos
π
4
+cosx·sin
π
4
=2sin
x+
π
4
.
所以函数的最大值为2.
探究2函数y=3sinx+4cosx的最大值等于多少?
【提示】因为y=3sinx+4cosx=5
3
5
sinx+
4
5
cosx
,
令cosφ=
3
5
,sinφ=
4
5
,
则y=5(sinxcosφ+cosxsinφ)=5sin(x+φ),
所以函数y的最大值为5.
探究3如何推导asinx+bcosx=a2+b2sin(x+
φ)
tanφ=
b
a
公式.
【提示】asinx+bcosx
=a2+b2
a
a2+b2
sinx+
b
a2+b2
cosx
,
令cosφ=
a
a2+b2
,sinφ=
b
a2+b2
,则
asinx+bcosx=a2+b2(sinxcosφ+cosxsinφ)
=a2+b2sin(x+φ)(其中φ角所在象限由a、b的符号确
定,φ角的值由tanφ=
b
a
确定,或由sinφ=
b
a2+b2
和cos
φ=
a
a2+b2
共同确定).
当函数y=sinx-3cosx(0≤x<2π)取得最大值时,
x=________.
可先用公式Sα±β将函数化为y=Asin(ωx+φ)形式再求
最大值对应的x值.
解:函数为y=sinx-3cosx=2
1
2
sinx-
3
2
cosx
=2
sinxcos
π
3
-cosxsin
π
3
=2sin
x-
π
3
,
当0≤x<2π时,-
π
3
≤x-
π
3
<
5π
3
,
所以当y取得最大值时,x-
π
3
=
π
2
,所以x=
5π
6
.
【答案】
5π
6
1.对于形如sinα±cosα,3sinα±cosα的三角函
数式均可利用特殊值与特殊角的关系,运用和差角正、余弦公式
化简为含有一个三角函数的形式.
2.在解法上充分体现了角的变换和整体思想,在三角函数求
值化简的变换过程中,一定要本着先整体后局部的基来源根基
则.
[再练一题]
4.函数f(x)=sinx-cos
x+
π
6
的值域为()
A.[-2,2]B.[]-3,3
C.[-1,1]D.
-
3
2
,
3
2
解:f(x)=sinx-cos
x+
π
6
=sinx-
3
2
cosx+
1
2
sinx
=
3
2
sinx-
3
2
cosx
=3sin
x-
π
6
,
所以函数f(x)的值域为[-3,3].
故选B.
【答案】B
[构建·体系]
1.(2016·清远期末)化简:sin21°cos81°-cos
21°·sin81°等于()
A.
1
2
B.-
1
2
C.
3
2
D.-
3
2
解:原式=sin(21°-81°)=-sin60°=-
3
2
.故选D.
【答案】D
2.已知α是锐角,sinα=
3
5
,则cos
π
4
+α
等于()
A.-
2
10
B.
2
10
C.-
2
5
D.
2
5
解:因为α是锐角,sinα=
3
5
,
所以cosα=
4
5
,
所以cos
π
4
+α
=
2
2
×
4
5
-
2
2
×
3
5
=
2
10
.故选B.
【答案】B
3.函数y=sinx-cosx的最小正周期是()
A.
π
2
B.π
C.2πD.4π
解:y=sinx-cosx=2sin
x-
π
4
,所以T=2π.
【答案】C
4.计算
3-tan15°
1+3tan15°
=________.
解:
3-tan15°
1+3tan15°
=
tan60°-tan15°
1+tan60°tan15°
=tan45°=1.
【答案】1
5.已知α,β均为锐角,sinα=
5
5
,cosβ=
10
10
,求
α-β.
解:∵α,β均为锐角,sinα=
5
5
,cosβ=
10
10
,
∴sinβ=
310
10
,cosα=
25
5
.
∵sinα π 2 <α-β<0, ∴sin(α-β)=sinαcosβ-cosαsinβ = 5 5 × 10 10 - 25 5 × 310 10 =- 2 2 ,∴α-β=- π 4 . 学业分层测评 [学业达标] 一、选择题 1.若α+β= π 4 ,则(1+tanα)(1+tanβ)等于() A.1B.-1 C.2D.-2 解:(1+tanα)(1+tanβ) =1+(tanα+tanβ)+tanαtanβ =1+tan(α+β)(1-tanαtanβ)+tanαtanβ =1+tan π 4 ·(1-tanαtanβ)+tanαtanβ=2. 【答案】C 2.cosα-3sinα化简的结果可以是() A. 1 2 cos π 6 -α B.2cos π 3 +α C. 1 2 cos π 3 -α D.2cos π 6 -α 解:cosα-3sinα=2 1 2 cosα- 3 2 sinα =2 cosαcos π 3 -sinαsin π 3 =2cos α+ π 3 . 【答案】B 3.(2016·北京高一检测)在△ABC中,A= π 4 ,cosB= 10 10 ,则sinC等于() A. 25 5 B.- 25 5 C. 5 5 D.- 5 5 解:因为cosB= 10 10 且0 所以sinB= 310 10 又A= π 4 , 所以sinC=sin(A+B)=sin π 4 cosB+cos π 4 sinB = 2 2 × 10 10 + 2 2 × 310 10 = 25 5 . 【答案】A 4.若sinα= 3 5 ,α∈ - π 2 , π 2 ,则cos 5π 4 +α =() A.- 2 10 B. 2 10 C.- 72 10 D. 72 10 解:因为sinα= 3 5 ,α∈ - π 2 , π 2 ,所以cosα= 4 5 ,故 cos α+ 5π 4 =cosαcos 5π 4 -sinαsin 5π 4 = 4 5 × - 2 2 - 3 5 × - 2 2 =- 2 10 . 【答案】A 5.若sinα= 3 5 ,tan(α+β)=1,且α是第二象限角, 则tanβ的值为() A. 4 3 B.- 4 3 C.7D. 1 7 解:由sinα= 3 5 ,且α是第二象限角,可得cosα=- 4 5 ,则tanα=- 3 4 ,所以tanβ=tan[(α+β)-α]= tan(α+β)-tanα 1+tan(α+β)tanα = 1- - 3 4 1+ - 3 4 =7. 【答案】C 二、填空题 6.计算 1-tan15° 3+tan60°tan15° =________. 解:原式= tan45°-tan15° 3(1+tan45°·tan15°) = 1 3 tan(45°-15°)= 1 3 . 【答案】 1 3 7.若sin(α+β)= 1 5 ,sin(α-β)= 3 5 ,则 tanα tanβ = ________. 解:由题意得sinαcosβ+cosαsinβ= 1 5 ,① sinαcosβ-cosαsinβ= 3 5 ,② ①+②得sinαcosβ= 2 5 ,③ ①-②得cosαsinβ=- 1 5 ,④ ③÷④得 tanα tanβ =-2. 【答案】-2 三、解答题 8.设方程12x2-πx-12π=0的两根分别为α,β,求 cosαcosβ-3sinαcosβ-3cosαsinβ-sinαsin β的值. 解:由题意知α+β= π 12 , 故原式=cos(α+β)-3sin(α+β) =2sin π 6 -(α+β) =2sin π 12 =2sin π 4 - π 6 =2 sin π 4 cos π 6 -cos π 4 sin π 6 =2 2 2 × 3 2 - 2 2 × 1 2 = 6-2 2 . 9.如图3-1-1,在平面直角坐标系xOy中,以Ox轴为始边 作两个锐角α、β,它们的终边分别与单位圆交于A、B两点, 已知A、B的横坐标分别为 2 10 、 25 5 . 图3-1-1 (1)求tan(α+β)的值; (2)求α+2β的值. 解:由条件得cosα= 2 10 ,cosβ= 25 5 . ∵α,β为锐角, ∴sinα=1-cos2α= 72 10 , sinβ=1-cos2β= 5 5 . 因此tanα=7,tanβ= 1 2 . (1)tan(α+β)= tanα+tanβ 1-tanαtanβ = 7+ 1 2 1-7× 1 2 =-3. (2)∵tan(α+2β)=tan[(α+β)+β] = tan(α+β)+tanβ 1-tan(α+β)tanβ = -3+ 1 2 1-(-3)× 1 2 =-1, 又∵α,β为锐角,∴0<α+2β< 3π 2 , ∴α+2β= 3π 4 . [能力提升] 1.已知f(x)=sin π 3 x+ π 3 -3cos π 3 x+ π 3 ,则f(1)+ f(2)+…+f(2016)的值为() A.23B.3 C.1D.0 解:f(x)=sin π 3 x+ π 3 -3cos π 3 x+ π 3 = 2sin π 3 x+ π 3 - π 3 =2sin π 3 x,因为周期为6,且f(1)+f(2) +…+f(6)=0,所以f(1)+f(2)+…+f(2016)=0. 【答案】D 2.已知 π 2 <β<α< 3π 4 ,cos(α-β)= 12 13 ,sin(α+β)=- 3 5 ,求sin2α的值. 解:因为 π 2 <β<α< 3π 4 , 所以π<α+β< 3π 2 ,0<α-β< π 4 . 所以sin(α-β)=1-cos2(α-β) =1- 12 13 2 = 5 13 . 所以cos(α+β)=-1-sin2(α+β) =-1- - 3 5 2 =- 4 5 . 则sin2α=sin[(α+β)+(α-β)] =sin(α+β)cos(α-β)+cos(α+β)sin(α-β) = - 3 5 × 12 13 + - 4 5 × 5 13 =- 56 65 .